Dim ond pythefnos yn ôl 'roeddwn yn blogio am broblemau trychinebus y Rhyddfrydwyr a hwythau wedi toddi i fewn i glymblaid gyda'r Toriaid yn Llundain. Soniais a hefyd am ystrywiau Llafur yn chwarae bod yn wrthblaid. (Fe gofiwch i Lafur wrthod cefnogi cynnig seneddol Plaid Cymru i ddileu penderfyniad cywilyddus y ConDems i godi Treth ar Werth).
Roedd y Rhyddfrydwyr yn amlwg yn dioddef yn etholiadol - o bôl piniwn ICM. A dyma ni bellach yn cael cadarnhad ym mhôl Cymru gyfan gan ITV.
Mae'r pôl yma yn holi yn benodol am fwriadau pleidleisio pobl Cymru yn etholiad y Cynulliad y flwyddyn nesaf.
O ran y bleidlais rhestr, mae'n cadarnhau yr hyn roeddwn yn ei ddweud gyda'r Rhyddfrydwyr bellach lawr at hanner lefel eu cefnogaeth ym mis Mai (20% i 10%). Felly mae'n bosibl y bydd yr etholiad nesaf yn rhoi'r ergyd farwol gwbl haediannol iddynt, ac y gwelwn ddiflaniad y giwed diwerth yma fel nerth gwleidyddol cenedlaethol. Dyna fyddai'r ateb gorau i frolio gwag Kirsty Williams ei bod am ennill 31 sedd yn yr etholiad nesaf.
Yn ail, mae chwarae bod yn wrthblaid yn Llundain wedi rhoi hwb dros dro i bleidlais Llafur yng Nghymru. Y nhw cofiwch yw rhieni bedydd y glymblaid ConDem gan iddynt wrthod trafod clymblaid flaengar gyda'r Blaid a'r SNP. Annodd darogan a fydd y fantais yma yn parhau wrth i’r ras arweinyddol droi Llafur fwy-fwy o gwmpas gwrthod neu dderbyn gwaddol Blair (gweler y ddolen isod). Ond y mae'n annodd gen i weld Llafur dan yr un o'r Millbands yn wrthblaid effeithiol, a phrin y byddent yn sefyll dros fuddiannau Cymru a map Lloegr gyfforddus mor las …
'Un pol na wna etholiad ' fel mae nhw’n dweud! Yr hyn sydd yn ddiddorol am bôl ITV felly yw fod y gefnogaeth i Lafur a'r Rhyddfrydwyr fel eu gilydd ar y ffordd i lawr ers y mis diwethaf. Yn yr un modd mae pleidlais Plaid Cymru ar y rhestrau ac yn yr etholaethau fel ei gilydd wedi cynyddu i lefel uwch na chafwyd yn etholiad 2007 - ac mae ein pleidlais ni ar y blaen i'r Toriaid.
Momentwn yw popeth mewn gwleidyddiaeth a chyda gwrthwynebiad i bwerau pellach i'r Cynylliad yn meddalu a phosibiliad da o ennill y refferendwm ar bwerau pellach ym mis Mawrth,rydym fel Plaid mewn sefyllfa ffafriol iawn.
Nid dyma'r lle i sôn am brosesau dewis mewnol y Blaid. Ond rhad i mi ddweud fod gennym griw arbennig o dalentog o ddarpar ymgeiswyr ac mae'r cysylltiad agos tu hwnt sydd yn datblygu rhwng ymgeiswyr ac ymgyrchwyr y Blaid wedi creu potensial rhyfeddol o addawol prin naw mis o’r etholiad.
Dros yr wythnosau nesaf, bydd yr hystingiau ar gyfer rhestrau'r Cynulliad yn gyfle gwych i ymgeisyddion ac aelodau gydio yn y cyfle sydd o'n blaenau ni i sefyll dros fuddiannau Cymru nawr a dechre’r gwaith o adeiladu Cymru tecach a mwy ffyniannus yn y dyfodol. Byddwn yn ethol y grwp cryfaf, mwyaf talentog a mwyaf penderfynnol i Blaid Cymru ddanfon i'n Senedd ni erioed.
Amdani!
Cymru, Lloegr a'r Llwchwr
Tuesday, 31 August 2010
Monday, 23 August 2010
Spiders and self-haters
It's the spider season again in my house. I've already spotted disturbing shapes scuttling out from behind my skirting boards. And in some parts of the Welsh press quite ordinary aspects of our identity are being prodded to turn out a very different kind of spider.
Last week a friend set me copies of some peculiar letters in the South Wales Echo. The writers were outraged by reports of a protest by Lleucu Meinir about receiving an English-only letter from the police. Ms Meinir had been clamped and had asked for the notice in Welsh. When it was refused she asked for a Welsh version to be sent on to her. When this request was also refused, she sat in her car with her children and paid the fine. I can't imagine a more reasonable and responsible way to protest. But there you go...
Writers to the paper though made the claim, now seldom heard, that Welsh was being 'forced down people's necks'. They also claimed that Welsh people who don't speak Welsh are 'second class citizens'; that Welsh is being 'artificially kept alive'; had 'no use internationally...' etc
These letter writers also suggested that the cash used for bilingualism (in general presumably) should be spent on healthcare which they seemed to think faces huge cutbacks and was not ring-fenced. News to me, but then I only work for the Department of Health...
By now, 40% of parents would choose to send their child to a Welsh Medium School if there was one nearby. So I am not too worried that the effect that these rants might have. We are a bilingual nation and always have been. So much so that the recent Asylum Act stipulates that in order to pass the Citizenship Test people migrants should prove their ability to speak English - or Welsh.
What’s really being argued in these letters is that if we have to save money, services to minorities should automatically be cut. Any defence of the need to promote equal treatment provokes a furious reaction where these letter writers, in a privileged position in terms of service provision suggest that they, in fact, are victims of inequality.
Even seeing the language displayed publicly appears to have outraged a gentleman from Penarth.
What saddens me is that I am sure the writers of those letters are as Welsh as I am. It's just that they hate the very thought!
We will hear more of this self-directed vitriol as we approach the referendum next spring. Just remember, like the spiders, they're more frightened of us than we are of them.
Last week a friend set me copies of some peculiar letters in the South Wales Echo. The writers were outraged by reports of a protest by Lleucu Meinir about receiving an English-only letter from the police. Ms Meinir had been clamped and had asked for the notice in Welsh. When it was refused she asked for a Welsh version to be sent on to her. When this request was also refused, she sat in her car with her children and paid the fine. I can't imagine a more reasonable and responsible way to protest. But there you go...
Writers to the paper though made the claim, now seldom heard, that Welsh was being 'forced down people's necks'. They also claimed that Welsh people who don't speak Welsh are 'second class citizens'; that Welsh is being 'artificially kept alive'; had 'no use internationally...' etc
These letter writers also suggested that the cash used for bilingualism (in general presumably) should be spent on healthcare which they seemed to think faces huge cutbacks and was not ring-fenced. News to me, but then I only work for the Department of Health...
By now, 40% of parents would choose to send their child to a Welsh Medium School if there was one nearby. So I am not too worried that the effect that these rants might have. We are a bilingual nation and always have been. So much so that the recent Asylum Act stipulates that in order to pass the Citizenship Test people migrants should prove their ability to speak English - or Welsh.
What’s really being argued in these letters is that if we have to save money, services to minorities should automatically be cut. Any defence of the need to promote equal treatment provokes a furious reaction where these letter writers, in a privileged position in terms of service provision suggest that they, in fact, are victims of inequality.
Even seeing the language displayed publicly appears to have outraged a gentleman from Penarth.
What saddens me is that I am sure the writers of those letters are as Welsh as I am. It's just that they hate the very thought!
We will hear more of this self-directed vitriol as we approach the referendum next spring. Just remember, like the spiders, they're more frightened of us than we are of them.
Friday, 20 August 2010
Gwaddod 100 niwrnod y ConDems
100 diwrnod ar ôl ffurfio'r glymblaid ConDem, mae Blog Menai yn trafod pôl piniwn gan ICM sydd yn dangos cefnogaeth y Torïaid ar yr un lefel â Llafur gyda'r cynnydd sylweddol ym mhleidlais Llafur yn dod bron yn gyfan gwbl o gyn-gefnogwyr y Rhyddfrydwyr. Dyma'r tro cyntaf i Lafur ddod yn gyfartal â'r Toriad ers i Brown orymdeithio ei filwyr i dop y bryn ac yna gwrthod galw etholiad yn Hydref 2007.
Gyda phleidlias graidd sy'n dibynnu ar weithwyr sector cyhoeddus, mae'r Rhyddfrydwyr yng Nghymru yn wynebu etholiad pryd gall eu pleidlais ostwng o dan 10%.
Er gwario ffortiwn mewn seddau fel Gorllewin Abertawe, y mae'n ddigon posib mai dyna fydd diwedd eu hanes yng Nghymru.
Annodd fodd bynnag yw barnu a yw'r pôl hwn yn darogan tueddiad a all effeithio ar ganlyniad Etholiad Cyffredinol Cymru. Yma wrth gwrs, Llafur oedd yn fuddugol noson yr etholiad, a hynny i raddau helaeth am iddyn nhw drwy ddadlau mai dim nhw allai gadw'r Torïaid allan. O fewn dyddiau wrth gwrs Llafur ddewisodd ildio awennau'r llywodraeth i'r Toriaid, yn hytrach na thrafod gyda'r Blaid a'r SNP. Nhw felly agorodd y drysau i doriadau eithafol ac ideolegol y glymbliad a chynlluniau preifateiddio gwasanaethau a fydd yn peryglu miloedd o swyddi Cymreig.
Wrth gwrs mae angen talu'r ddyled yn ôl. Ond pwy all wadu erbyn hyn bod stwffio pocedau cwmniau preifat ag arian cyhoeddus yn arwain at wasanaethau gwaeth, gwaethygu amodau gwaith a thorri swyddi? A all unrhyw un sy'n gwybod maint ein dibynniaeth ar y sector cyhoeddus wadu bydd y toriadau yn ddyfnach a'i heffaith lawer yn fwy dinistriol ar yr economi gyfan yma yng Nghymru?
Y tu ôl y wenau pert a wynebau llyfn y Prif Wenidog a'i ddirprwy, mae'n rhaid bod y canfyddiad bod Llafur wedi dewis bod yn wrthblaid. Wedi dewis peidio ag arbed ein cymunedau rhag gwaethaf y toriadau, a hynny er mwyn ennill budd etholiadol. Mae Llafur yn cael hwyl garw ar chwarae bod yn wrthblaid yn San Steffan. Ond chwarae maen nhw - nid gweithredu...
Cofiwn wrth gwrs i Lafur wrthod cefnogi cynnig Plaid Cymru a'r SNP i wrthod cynyddu TAW, a hynny yn unig am mai cynnig Plaid Cymru oedd e.
Wrth gerdded Cwm Nedd a Chwm Tawe dros yr wythnos diwethaf yn siarad â Phleidwyr, rwy'n gweld agweddau yn caledu a'r dicter at Lafur yn cynyddu fel dwr y tu ôl i argae.
Dyma Lywodraeth sydd am wrthod eu cyfrifoldebau at y gwanaf ohonom a Llafur yw penseiri'r Llywodraeth honno.
Bydd Plaid Cymru yn mynnu atebion yn y senedd gan herio'r glymblaid Brydeinig mewn difrif - nid mewn pantomein. Ar lawr gwlad yn Nghymru ein gorchwyl ni yn y Blaid fydd i gyflwyno gweledigaeth gadarn o Gymru ffyniannus a theg. Cymru fydd yn fwy-fwy gyfrifol dros ei buddiannau ei hun ac a fydd yn llunio ei pholïsiau yn unol â'n traddodiad o sefyll gyda'n gilydd dros bawb.
Ar fenthyg y cafodd Llafur a'r Rhyddfrydwyr ddegau o filoedd o bleidleisiau mis Mai. Un peth dylient ei ddeall - os na delir llog y ddyled, mae'n rhaid talu'r cyfan yn ol!
Yng Ngorllewin Abertawe gwaddod 100 niwrnod y Lib Dems a'r Torïaid yw ofn am swyddi. Yng Nhastell Nedd, dicter at Lafur am daflu'r buddiannau'r gwanaf i'w ddwylo annhyner nhw.
Con Dem? Na, dim ond Con oedd hi.
Gyda phleidlias graidd sy'n dibynnu ar weithwyr sector cyhoeddus, mae'r Rhyddfrydwyr yng Nghymru yn wynebu etholiad pryd gall eu pleidlais ostwng o dan 10%.
Er gwario ffortiwn mewn seddau fel Gorllewin Abertawe, y mae'n ddigon posib mai dyna fydd diwedd eu hanes yng Nghymru.
Annodd fodd bynnag yw barnu a yw'r pôl hwn yn darogan tueddiad a all effeithio ar ganlyniad Etholiad Cyffredinol Cymru. Yma wrth gwrs, Llafur oedd yn fuddugol noson yr etholiad, a hynny i raddau helaeth am iddyn nhw drwy ddadlau mai dim nhw allai gadw'r Torïaid allan. O fewn dyddiau wrth gwrs Llafur ddewisodd ildio awennau'r llywodraeth i'r Toriaid, yn hytrach na thrafod gyda'r Blaid a'r SNP. Nhw felly agorodd y drysau i doriadau eithafol ac ideolegol y glymbliad a chynlluniau preifateiddio gwasanaethau a fydd yn peryglu miloedd o swyddi Cymreig.
Wrth gwrs mae angen talu'r ddyled yn ôl. Ond pwy all wadu erbyn hyn bod stwffio pocedau cwmniau preifat ag arian cyhoeddus yn arwain at wasanaethau gwaeth, gwaethygu amodau gwaith a thorri swyddi? A all unrhyw un sy'n gwybod maint ein dibynniaeth ar y sector cyhoeddus wadu bydd y toriadau yn ddyfnach a'i heffaith lawer yn fwy dinistriol ar yr economi gyfan yma yng Nghymru?
Y tu ôl y wenau pert a wynebau llyfn y Prif Wenidog a'i ddirprwy, mae'n rhaid bod y canfyddiad bod Llafur wedi dewis bod yn wrthblaid. Wedi dewis peidio ag arbed ein cymunedau rhag gwaethaf y toriadau, a hynny er mwyn ennill budd etholiadol. Mae Llafur yn cael hwyl garw ar chwarae bod yn wrthblaid yn San Steffan. Ond chwarae maen nhw - nid gweithredu...
Cofiwn wrth gwrs i Lafur wrthod cefnogi cynnig Plaid Cymru a'r SNP i wrthod cynyddu TAW, a hynny yn unig am mai cynnig Plaid Cymru oedd e.
Wrth gerdded Cwm Nedd a Chwm Tawe dros yr wythnos diwethaf yn siarad â Phleidwyr, rwy'n gweld agweddau yn caledu a'r dicter at Lafur yn cynyddu fel dwr y tu ôl i argae.
Dyma Lywodraeth sydd am wrthod eu cyfrifoldebau at y gwanaf ohonom a Llafur yw penseiri'r Llywodraeth honno.
Bydd Plaid Cymru yn mynnu atebion yn y senedd gan herio'r glymblaid Brydeinig mewn difrif - nid mewn pantomein. Ar lawr gwlad yn Nghymru ein gorchwyl ni yn y Blaid fydd i gyflwyno gweledigaeth gadarn o Gymru ffyniannus a theg. Cymru fydd yn fwy-fwy gyfrifol dros ei buddiannau ei hun ac a fydd yn llunio ei pholïsiau yn unol â'n traddodiad o sefyll gyda'n gilydd dros bawb.
Ar fenthyg y cafodd Llafur a'r Rhyddfrydwyr ddegau o filoedd o bleidleisiau mis Mai. Un peth dylient ei ddeall - os na delir llog y ddyled, mae'n rhaid talu'r cyfan yn ol!
Yng Ngorllewin Abertawe gwaddod 100 niwrnod y Lib Dems a'r Torïaid yw ofn am swyddi. Yng Nhastell Nedd, dicter at Lafur am daflu'r buddiannau'r gwanaf i'w ddwylo annhyner nhw.
Con Dem? Na, dim ond Con oedd hi.
Tuesday, 27 July 2010
Educating Rhian…
Rita: Have they sacked you?
Dr. Frank Bryant: I made rather a night of it last night so they're giving me a holiday. Two years in Australia.
Rita: Did you bugger the Bursar?
Dr. Frank Bryant: Metaphorically
Educating Rita
Fredrick Hayek (not a man I like) coined the terms ‘knowledge economy’ to describe a system where information about anything is sold as a commodity. We can all remember the burgeoning in the 1990s of cross-over enterprises in landscaped obscurity around our universities. All grassy humps and low-slung buildings.
Where knowledge that has no immediately apparent economic value is seen a valueless, the barbarians have arrived at the gate. But there is a huge up-side to crossover research for nimble, clever nations like ours. Our own research-driven industries would offer powerful levels of control as Welsh people became essential to new technologies – not eminently sack-able from ill-paid and environmentally destructive jobs.
Some of these are already with us… In Llanberis, Euro-DPC developed medical testing kits that were good enough to attract the attentions of Siemens. More unusually, when they were bought out, not only did the company stay, but it expanded to make the most of local expertise! At Biopharm in Pontarddulais they’ve been breeding medical leeches for 20 years that are used worldwide in advanced surgery.
This month’s unveiling of the Welsh Government’s Economic Development Strategy has some important things to say about the failure of previous Labour administrations to jump start our economy. It also makes a break with the previous direction by focusing on funding research and development. But the publication of the strategy also throws into relief a huge problem in keeping and using our brain power and that is the tiny share of UK research council spending that our Universities receive.
There are 7 UK Research Councils that aim to promote good research that benefits the economy. So what does Wales gain? Of £700 million spent by the Medical Research Council last year, 2.2% was spent in Wales!
The issue is that that Research Council money is not subject to any mechanism that distributes it by head of population - or even, whisper it quietly – according to need…
Research money needs to be distributed to the most able researchers but it is also distributed to meet government priorities. We already have different priorities than England’s. So why should our Welsh institutions not bid for a proportion of public money to meet our priorities and build own economy?
If just the Medical Research Council’s money was subject to the Barnett formula, we would receive 5.6% of the total spend - £40 million last year alone! Compare that with the £60 million annual deficit that Welsh universities recently told the Welsh Affairs Select Committee that they face. I’m not suggesting that research money should be used for anything other than research, but we need fairness in allocating it or our Universities won’t be able to do serious research at all.
The need for fair funding for research is urgent. Swansea University’s supercomputer Blue C can make research faster and more powerful. It needs to be used to its full potential by talented local researchers in the next few years, before the technology is over-taken. But Swansea, like all our Welsh universities is fighting against a system that rewards previous success and that responds to priorities that aren’t necessarily our own.
Did we bugger the Bursar? I'd say it was the other way around.
Dr. Frank Bryant: I made rather a night of it last night so they're giving me a holiday. Two years in Australia.
Rita: Did you bugger the Bursar?
Dr. Frank Bryant: Metaphorically
Educating Rita
Fredrick Hayek (not a man I like) coined the terms ‘knowledge economy’ to describe a system where information about anything is sold as a commodity. We can all remember the burgeoning in the 1990s of cross-over enterprises in landscaped obscurity around our universities. All grassy humps and low-slung buildings.
Where knowledge that has no immediately apparent economic value is seen a valueless, the barbarians have arrived at the gate. But there is a huge up-side to crossover research for nimble, clever nations like ours. Our own research-driven industries would offer powerful levels of control as Welsh people became essential to new technologies – not eminently sack-able from ill-paid and environmentally destructive jobs.
Some of these are already with us… In Llanberis, Euro-DPC developed medical testing kits that were good enough to attract the attentions of Siemens. More unusually, when they were bought out, not only did the company stay, but it expanded to make the most of local expertise! At Biopharm in Pontarddulais they’ve been breeding medical leeches for 20 years that are used worldwide in advanced surgery.
This month’s unveiling of the Welsh Government’s Economic Development Strategy has some important things to say about the failure of previous Labour administrations to jump start our economy. It also makes a break with the previous direction by focusing on funding research and development. But the publication of the strategy also throws into relief a huge problem in keeping and using our brain power and that is the tiny share of UK research council spending that our Universities receive.
There are 7 UK Research Councils that aim to promote good research that benefits the economy. So what does Wales gain? Of £700 million spent by the Medical Research Council last year, 2.2% was spent in Wales!
The issue is that that Research Council money is not subject to any mechanism that distributes it by head of population - or even, whisper it quietly – according to need…
Research money needs to be distributed to the most able researchers but it is also distributed to meet government priorities. We already have different priorities than England’s. So why should our Welsh institutions not bid for a proportion of public money to meet our priorities and build own economy?
If just the Medical Research Council’s money was subject to the Barnett formula, we would receive 5.6% of the total spend - £40 million last year alone! Compare that with the £60 million annual deficit that Welsh universities recently told the Welsh Affairs Select Committee that they face. I’m not suggesting that research money should be used for anything other than research, but we need fairness in allocating it or our Universities won’t be able to do serious research at all.
The need for fair funding for research is urgent. Swansea University’s supercomputer Blue C can make research faster and more powerful. It needs to be used to its full potential by talented local researchers in the next few years, before the technology is over-taken. But Swansea, like all our Welsh universities is fighting against a system that rewards previous success and that responds to priorities that aren’t necessarily our own.
Did we bugger the Bursar? I'd say it was the other way around.
Wednesday, 21 July 2010
Her Catalwnia
Fel nifer mawr o genedlaetholwyr Cymraeg mae’n siwr, rwy’ wedi tybio ers
blynyddoedd bod cenhedloedd bychan Ewrop yn symud bron yn anorfod tuag at
hunanlywodraeth. Mae tybio ein bod yn deall hanes cyn iddo ddigwydd pob amser yn
beryglus. Fel ddywed Woody Allen "if you want to make God laugh, tell him your plans".
Yn dilyn referendwn ar bwerau i Senedd Catalwnia ym 2006, lluniwyd Statiwt
Cenedlaethol a’i dderbyn gan Seneddau Catalwnia a Sbaen. Ond byth ers hynny, bu
Llys Cyfansoddiadol Sbaen yn trafod y ddogfen. Diwedd Mehefin eleni,
penderfynwyd gwrthod darnau helaeth o’r ddogfen sy’n sail i Lywodraeth Catalwnia
ers pedair mlynedd. Diddymwyd rhai meysydd datganoledig a gwnaed newidiadau
arwyddocaol eraill.
Mae’r ddedfryd yn gosod yr iaith Catalan ar lefel is na’r Sbaeneg, yn gwrthod y
posibiliad o ddatblygu system cyfiawder annibynnol i Catalynia ac yn gosod
economi’r genedl yn ôl yn nwylo barus Sbaen.
Mae’r Catalwniaid yn bell iawn o dderbyn cwtogi ar eu rhyddid. Ac ychydig dros
wythnos yn ôl, gorymdeithiodd miliwn a hanner trwy Barcelona i fynnu eu hawliau
cenedlaethol. Cerddodd y dorf mwyaf i’r ddinas weld erioed tu ôl i faneri yn
datgan ‘rydym yn genedl’ a ‘ni sy’n penderfynnu’.
Dyma gam bras ymlaen i genedlaetholwyr Catalan ar adeg pan mae referenda lleol o
dros hanner miliwn yn dangos am y tro cyntaf bod cefnogaeth i annibynniaeth ar
yr un lefel a chefnogaeth unoliaethol i aros fel rhan o Sbaen.
Cam gwag o ran llywodraeth Sbaen oedd ceisio gwyro Catalwnia o’i llwybr at
ryddid. Ond mae’r weithred honno hefyd yn dangos i ni, pan fo buddiannau gwlad
fawr dan fygythiad, does dim byd anorfod yn y broses o ddatganoli. Diwedd y gan
yw’r geiniog. Mae’n sefyllfa cyfansoddiadol ni yn bur wahanol wrth gwrs. Ond
beth pe bai Cynulliad â hawl deddfu yn llwyddo i feddu ar ei hadnoddau naturiol
ac arfordirol fel y yr hawliwyd yn Senedd Prydain yr wythnos diwethaf?
http://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/2010/07/14/queen-s-crown-estates-has-nicked-wales-natural-resources-says-hywel-williams-55578-26847724/
Hyd nes bo ‘franchises’ Cymreig y pleidiau gweidyddol Prydeinig yn dechrau
meddwl amdanyn nhw ei hunian fel sefydliadau ar wahân sy’n atebol i neb ond pobl
Cymru – allwn ni ddim fod yn hyderus y gwna nhw gerdded gyda ni I amddiffyn
buddiannau Cymru pan fo’n cefnau at y wal.
blynyddoedd bod cenhedloedd bychan Ewrop yn symud bron yn anorfod tuag at
hunanlywodraeth. Mae tybio ein bod yn deall hanes cyn iddo ddigwydd pob amser yn
beryglus. Fel ddywed Woody Allen "if you want to make God laugh, tell him your plans".
Yn dilyn referendwn ar bwerau i Senedd Catalwnia ym 2006, lluniwyd Statiwt
Cenedlaethol a’i dderbyn gan Seneddau Catalwnia a Sbaen. Ond byth ers hynny, bu
Llys Cyfansoddiadol Sbaen yn trafod y ddogfen. Diwedd Mehefin eleni,
penderfynwyd gwrthod darnau helaeth o’r ddogfen sy’n sail i Lywodraeth Catalwnia
ers pedair mlynedd. Diddymwyd rhai meysydd datganoledig a gwnaed newidiadau
arwyddocaol eraill.
Mae’r ddedfryd yn gosod yr iaith Catalan ar lefel is na’r Sbaeneg, yn gwrthod y
posibiliad o ddatblygu system cyfiawder annibynnol i Catalynia ac yn gosod
economi’r genedl yn ôl yn nwylo barus Sbaen.
Mae’r Catalwniaid yn bell iawn o dderbyn cwtogi ar eu rhyddid. Ac ychydig dros
wythnos yn ôl, gorymdeithiodd miliwn a hanner trwy Barcelona i fynnu eu hawliau
cenedlaethol. Cerddodd y dorf mwyaf i’r ddinas weld erioed tu ôl i faneri yn
datgan ‘rydym yn genedl’ a ‘ni sy’n penderfynnu’.
Dyma gam bras ymlaen i genedlaetholwyr Catalan ar adeg pan mae referenda lleol o
dros hanner miliwn yn dangos am y tro cyntaf bod cefnogaeth i annibynniaeth ar
yr un lefel a chefnogaeth unoliaethol i aros fel rhan o Sbaen.
Cam gwag o ran llywodraeth Sbaen oedd ceisio gwyro Catalwnia o’i llwybr at
ryddid. Ond mae’r weithred honno hefyd yn dangos i ni, pan fo buddiannau gwlad
fawr dan fygythiad, does dim byd anorfod yn y broses o ddatganoli. Diwedd y gan
yw’r geiniog. Mae’n sefyllfa cyfansoddiadol ni yn bur wahanol wrth gwrs. Ond
beth pe bai Cynulliad â hawl deddfu yn llwyddo i feddu ar ei hadnoddau naturiol
ac arfordirol fel y yr hawliwyd yn Senedd Prydain yr wythnos diwethaf?
http://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/2010/07/14/queen-s-crown-estates-has-nicked-wales-natural-resources-says-hywel-williams-55578-26847724/
Hyd nes bo ‘franchises’ Cymreig y pleidiau gweidyddol Prydeinig yn dechrau
meddwl amdanyn nhw ei hunian fel sefydliadau ar wahân sy’n atebol i neb ond pobl
Cymru – allwn ni ddim fod yn hyderus y gwna nhw gerdded gyda ni I amddiffyn
buddiannau Cymru pan fo’n cefnau at y wal.
Wednesday, 14 July 2010
Why South Wales West?
When you stand for election you become everyone’s business. Since May a lot of good people have offered me advice on what to do next. I’m really impressed, although just a little spooked, by the ability of some of our members to envisage seats won and regional list places gained in much the same way as moving chess pieces! But in reality it’s not that simple, particularly when if like me you have your feet firmly planted in our unique region of Wales and at the same time a strong urge and commitment to seek change soon and to serve the people now.
Within our lifetimes we will see Wales take a proper place among the nations of the world. I joined Plaid to be part of that great effort; to make sure that the nation we create is a just place with fairness, equality and prosperity at its heart. But without a strong enough sense of local accountability there is a danger that our government may give us the form of freedom without its substance
With the major Welsh parties backing a ‘Yes’ vote at the referendum, and even the Tories promising not to stand in the way, it is crucial that we in Plaid take the opportunity at the Welsh General Election to put our stamp on the next four years. Only by ensuring we have the strongest possible team at the Senedd can we ensure that the Wales being built in Cardiff Bay is the Wales that our people need and deserve. On local health services, on care homes and on the best education for our children, we must have strong new Plaid voices adding to those we already have there. The other parties headquartered in London aimlessly play the Welsh political game. We in Plaid have the vision for our country, the vision to ensure that equality, localism and community action is welded into the body of the new Wales. For Plaid, the next five years is about making sure that the extraordinary process of creating a new nation reflects and addresses the experiences and problems of our communities.
The current system of election is not the one we would choose. But it does enable sudden leaps forward when we win constituency seats, whilst we are also able to maintain a broad presence throughout Wales and grow more gradually. List members can have a crucial role in reality-proofing what we plan and do, so making sure that all our efforts are directly useful to our communities. At the same time, with a brief throughout the region, they can be the shock troops of change.
So, after a lot of thought I have decided what to do next. I’ll be putting my name forward for the South Wales West list for our Welsh general election in May 2011.
I know and understand South Wales West communities. I’m from Llanelli and stood as our candidate in the last UK general election. We did not win the seat. But in a difficult election for us throughout Wales, in Llanelli, significantly, we achieved a huge swing to Plaid and slashed Labour’s majority. I want to carry through that momentum, that appetite for change amongst our people, that growing support for Plaid.
I want a place in the Senedd to join in the serious job of creating Welsh law from the experiences of our communities and from the principles we share as a party. I want to help build the Plaid team, to ensure as a list member that the focus is on our policies and their practical application. There is too much to be done in the hard times ahead to be chasing headlines.
And there is also work to do in supporting the nationally-important campaign in the Neath constituency. The party needs to strengthen links between individual members and elected representatives across the region, draw members into activities and understand the perspectives of all its constituency parties.
In despair at the goings on in the one party East German state, the playwright Berthold Brecht once remarked wryly:
‘The Central Committee has lost confidence in the People. The People must be replaced!’
For decades government in Wales was like that too. But as part of the One Wales Government Plaid has already started opening windows and doors in Cardiff.
Yes we can sack individual politicians. And we certainly can’t afford or allow the development of a detached political class in Wales. But there is much more to be done, within Plaid and by Plaid. Our Government after the Election must be more for and more about people throughout Wales. For and about the people of Gwaun Cae Gurwen, Dyfnant and Pyle as well as those in Cardiff Bay.
Within our lifetimes we will see Wales take a proper place among the nations of the world. I joined Plaid to be part of that great effort; to make sure that the nation we create is a just place with fairness, equality and prosperity at its heart. But without a strong enough sense of local accountability there is a danger that our government may give us the form of freedom without its substance
With the major Welsh parties backing a ‘Yes’ vote at the referendum, and even the Tories promising not to stand in the way, it is crucial that we in Plaid take the opportunity at the Welsh General Election to put our stamp on the next four years. Only by ensuring we have the strongest possible team at the Senedd can we ensure that the Wales being built in Cardiff Bay is the Wales that our people need and deserve. On local health services, on care homes and on the best education for our children, we must have strong new Plaid voices adding to those we already have there. The other parties headquartered in London aimlessly play the Welsh political game. We in Plaid have the vision for our country, the vision to ensure that equality, localism and community action is welded into the body of the new Wales. For Plaid, the next five years is about making sure that the extraordinary process of creating a new nation reflects and addresses the experiences and problems of our communities.
The current system of election is not the one we would choose. But it does enable sudden leaps forward when we win constituency seats, whilst we are also able to maintain a broad presence throughout Wales and grow more gradually. List members can have a crucial role in reality-proofing what we plan and do, so making sure that all our efforts are directly useful to our communities. At the same time, with a brief throughout the region, they can be the shock troops of change.
So, after a lot of thought I have decided what to do next. I’ll be putting my name forward for the South Wales West list for our Welsh general election in May 2011.
I know and understand South Wales West communities. I’m from Llanelli and stood as our candidate in the last UK general election. We did not win the seat. But in a difficult election for us throughout Wales, in Llanelli, significantly, we achieved a huge swing to Plaid and slashed Labour’s majority. I want to carry through that momentum, that appetite for change amongst our people, that growing support for Plaid.
I want a place in the Senedd to join in the serious job of creating Welsh law from the experiences of our communities and from the principles we share as a party. I want to help build the Plaid team, to ensure as a list member that the focus is on our policies and their practical application. There is too much to be done in the hard times ahead to be chasing headlines.
And there is also work to do in supporting the nationally-important campaign in the Neath constituency. The party needs to strengthen links between individual members and elected representatives across the region, draw members into activities and understand the perspectives of all its constituency parties.
In despair at the goings on in the one party East German state, the playwright Berthold Brecht once remarked wryly:
‘The Central Committee has lost confidence in the People. The People must be replaced!’
For decades government in Wales was like that too. But as part of the One Wales Government Plaid has already started opening windows and doors in Cardiff.
Yes we can sack individual politicians. And we certainly can’t afford or allow the development of a detached political class in Wales. But there is much more to be done, within Plaid and by Plaid. Our Government after the Election must be more for and more about people throughout Wales. For and about the people of Gwaun Cae Gurwen, Dyfnant and Pyle as well as those in Cardiff Bay.
Gorllewin De Cymru
Pan ydych chi’n sefyll mewn etholiad, mae eich busnes chi yn dod yn fusnes i bawb. Ers mis Mai, mae nifer o bobl wedi cynnig cyngor i mi ar beth i’w wneud nesa. Rwy’n rhyfeddu’n fawr ac yn arswydo braidd at allu rhai o’n haelodau i ragweld seddau a lleoedd ar y rhestrau rhanbarthol a enillir bron fel petaen nhw’n symud darnau mewn gêm o wyddbwyll! Ond y gwir yw nad yw e mor syml â hynny, yn enwedig pan eich bod chi fel fi â’ch traed wedi’u sodro’n sownd yn eich rhanbarth unigryw o Gymru a bod gennych chi ar yr un pryd awydd ac ymrwymiad cryf i geisio sicrhau newid yn fuan ac i wasanaethu’r bobl ‘nawr.
Yn ystod ein hoes, fe fyddwn yn gweld Cymru yn cymryd ei lle priodol ymhlith cenhedloedd y byd. Fe ymunais â Plaid i fod yn rhan o’r ymdrech fawr honno, i wneud yn siwr fod y genedl rydym yn ei chreu yn lle cyfiawn sy’n rhoi lle canolog i degwch, cydraddoldeb a ffyniant. Ond heb ymdeimlad digon cryf o atebolrwydd lleol mae yna berygl y gallai ein llywodraeth roi i ni y math o ryddid sydd heb sylwedd.
Gyda’r prif bleidiau yng Nghymru yn cefnogi pleidlais ‘Ie’ yn y refferendwm, mae’n hollbwysig ein bod ni yn y Blaid yn achub ar y cyfle yn Etholiad Cyffredinol Cymru i roi ein stamp ar y pedair blynedd nesa. Dim ond drwy sicrhau bod gennym ni’r tim cryfa posib yn y Senedd y gallwn ni sicrhau mai y Gymru sy’n cael ei chreu ym Mae Caerdydd yw’r Gymru y mae ein pobl ei hangen ac yn ei haeddu. O ran gwasanaethau iechyd lleol, cartrefi gofal a’r addysg orau i’n plant, rhaid i ni gael lleisiau newydd, cryf o blith Plaid fydd yn ychwnaegu at y rheini sydd gyda ni yno eisoes. Mae’r pleidiau eraill o’u pencadlys yn Llundain yn chwarae’r gêm wleidyddol Gymreig yn ddibwrpas. Mae gennym ni yn y Blaid weledigaeth ar gyfer ein gwlad, y weledigiaeth i sicrhau bod cydraddoldeb, brogarwch a gweithredu cymunedol yn dod yn rhan annatod o gorff y Gymru newydd. O ran Plaid, ei gorchwyl yn y pum mlynedd nesa yw gwneud yn siwr fod y broses hynod o greu cenedl newydd yn adlewyrchu profiadau a phroblemau ein cymunedau ac yn mynd i’r afael â nhw.
Nid yw’r system etholiadol bresennol yn un y byddem ni yn ei dewis. Ond mae yn ein galluogi i gymryd camau breision ymlaen pan fyddwn ni’n ennill seddau mewn etholaethau tra’i bod yn golygu hefyd y gallwn ni gynnal presenoldeb cyffredinol ledled Cymru a thyfu fesul dipyn. Gall aelodau ar y rhestr gymryd rhan hanfodol yn y broses o wneud yn siwr fod yr hyn rydyn ni’n ei gynllunio a’i wneud yn ymarferol a bod ein holl ymdrechion o ddefnydd uniongyrchol i’n cymunedau. Ar yr un pryd, gan gadw at yr un briff ledled y rhanbarth, fe allan nhw weithredu fel cyrchfilwyr i sicrhau newid.
Felly, ar ôl ystyried y mater yn ofalus, rwy’ wedi penderfynu beth i’w wneud nesa. Fe fydda i’n rhoi fy enw ymlaen ar gyfer enwebiad fel ymgeisydd rhestr Gorllewin De Cymru yn ein hetholiad cyffredinol yng Nghymru ym mis Mai 2011.
Rwy’n adnabod ac yn deall cymunedau Gorllewin De Cymru. Rwy’n dod o Lanelli a fi oedd ein hymgeisydd yn etholiad cyffredinol diwetha y DU. Wnaethon ni ddim ennill y sedd. Ond mewn etholiad anodd i ni ym mhob rhan o Gymru, yn Llanelli, yn arwyddocaol, fe lwyddon ni i sicrhau “swing” enfawr i Blaid Cymru ac i leihau mwyafrif Llafur yn sylweddol. Rwy’ eisiau parhau i gynnal y momentwm, yr awydd am newid ymhlith ein pobl, y gefnogaeth honno i Plaid sy ar gynnydd.
Rwy eisiau lle yn y Senedd i ymuno yn y dasg ddifrifol o greu cyfraith Gymreig sy’n deillio o brofiadau ein cymunedau ac o’r egwyddorion rydym yn eu rhannu fel plaid. Rwy’ eisiau helpu i adeiladu tim y Blaid, i sicrhau fel aelod rhestr fod y ffocws ar ein polisiau a sut i’w rhoi ar waith. Mae gormod i’w wneud yn y cyfodau anodd o’n blaenau i ddenu cyhoeddusrwydd drwy fod yn ddadleuol.
Ond mae gwaith i’w wneud hefyd i gefnogi’r ymgyrch yn etholaeth Castell-nedd sydd o bwys cenedlaethol. Mae angen i’r blaid gryfhau’r cysylliadau rhwng aelodau unigol a chynrychiolwyr etholedig ledled y rhanbarth, tynnu aelodau i mewn i weithgareddau a deall safbwyntiau pleidwyr ym mhob etholaeth ar draws y rhanbarth.
Mewn anobaith o weld y pethau oedd yn digwydd yng ngwladwriaeth unbleidiol Dwyrain yr Almaen, fe wnaeth y dramodydd Berthold Brecht y sylw coeglyd yma:
“ Mae’r Pwyllgor Canolog wedi colli hyder yn y Bobl. Rhaid newid y Bobl!”
Am ddegawdau, roedd llywodraeth yng Nghymru fel yna hefyd. Ond fel rhan o lywodraeth Cymru’n Un, mae Plaid eisoes wedi dechrau agor ffenestri a drysau yng Nghaerdydd.
Gallwn, fe allwn ni gael gwared â gwleidyddion unigol. Ac mae’n sicr na allwn ni fforddio na chaniatau i ddosbarth gwleidyddol ar wahân ddatblygu yng Nghymru. Ond mae llawer mwy i’w wneud, o fewn Plaid a chan Plaid. Rhaid i’n Llywodraeth ar ôl yr Etholiad fod yn fwy dros bobl a mwy ynghylch pobl ledled Cymru. Dros bobl Gwauncaegurwen, Dyfnant a’r Pil yn ogystal â thros y rheini ym Mae Caerdydd.
Yn ystod ein hoes, fe fyddwn yn gweld Cymru yn cymryd ei lle priodol ymhlith cenhedloedd y byd. Fe ymunais â Plaid i fod yn rhan o’r ymdrech fawr honno, i wneud yn siwr fod y genedl rydym yn ei chreu yn lle cyfiawn sy’n rhoi lle canolog i degwch, cydraddoldeb a ffyniant. Ond heb ymdeimlad digon cryf o atebolrwydd lleol mae yna berygl y gallai ein llywodraeth roi i ni y math o ryddid sydd heb sylwedd.
Gyda’r prif bleidiau yng Nghymru yn cefnogi pleidlais ‘Ie’ yn y refferendwm, mae’n hollbwysig ein bod ni yn y Blaid yn achub ar y cyfle yn Etholiad Cyffredinol Cymru i roi ein stamp ar y pedair blynedd nesa. Dim ond drwy sicrhau bod gennym ni’r tim cryfa posib yn y Senedd y gallwn ni sicrhau mai y Gymru sy’n cael ei chreu ym Mae Caerdydd yw’r Gymru y mae ein pobl ei hangen ac yn ei haeddu. O ran gwasanaethau iechyd lleol, cartrefi gofal a’r addysg orau i’n plant, rhaid i ni gael lleisiau newydd, cryf o blith Plaid fydd yn ychwnaegu at y rheini sydd gyda ni yno eisoes. Mae’r pleidiau eraill o’u pencadlys yn Llundain yn chwarae’r gêm wleidyddol Gymreig yn ddibwrpas. Mae gennym ni yn y Blaid weledigaeth ar gyfer ein gwlad, y weledigiaeth i sicrhau bod cydraddoldeb, brogarwch a gweithredu cymunedol yn dod yn rhan annatod o gorff y Gymru newydd. O ran Plaid, ei gorchwyl yn y pum mlynedd nesa yw gwneud yn siwr fod y broses hynod o greu cenedl newydd yn adlewyrchu profiadau a phroblemau ein cymunedau ac yn mynd i’r afael â nhw.
Nid yw’r system etholiadol bresennol yn un y byddem ni yn ei dewis. Ond mae yn ein galluogi i gymryd camau breision ymlaen pan fyddwn ni’n ennill seddau mewn etholaethau tra’i bod yn golygu hefyd y gallwn ni gynnal presenoldeb cyffredinol ledled Cymru a thyfu fesul dipyn. Gall aelodau ar y rhestr gymryd rhan hanfodol yn y broses o wneud yn siwr fod yr hyn rydyn ni’n ei gynllunio a’i wneud yn ymarferol a bod ein holl ymdrechion o ddefnydd uniongyrchol i’n cymunedau. Ar yr un pryd, gan gadw at yr un briff ledled y rhanbarth, fe allan nhw weithredu fel cyrchfilwyr i sicrhau newid.
Felly, ar ôl ystyried y mater yn ofalus, rwy’ wedi penderfynu beth i’w wneud nesa. Fe fydda i’n rhoi fy enw ymlaen ar gyfer enwebiad fel ymgeisydd rhestr Gorllewin De Cymru yn ein hetholiad cyffredinol yng Nghymru ym mis Mai 2011.
Rwy’n adnabod ac yn deall cymunedau Gorllewin De Cymru. Rwy’n dod o Lanelli a fi oedd ein hymgeisydd yn etholiad cyffredinol diwetha y DU. Wnaethon ni ddim ennill y sedd. Ond mewn etholiad anodd i ni ym mhob rhan o Gymru, yn Llanelli, yn arwyddocaol, fe lwyddon ni i sicrhau “swing” enfawr i Blaid Cymru ac i leihau mwyafrif Llafur yn sylweddol. Rwy’ eisiau parhau i gynnal y momentwm, yr awydd am newid ymhlith ein pobl, y gefnogaeth honno i Plaid sy ar gynnydd.
Rwy eisiau lle yn y Senedd i ymuno yn y dasg ddifrifol o greu cyfraith Gymreig sy’n deillio o brofiadau ein cymunedau ac o’r egwyddorion rydym yn eu rhannu fel plaid. Rwy’ eisiau helpu i adeiladu tim y Blaid, i sicrhau fel aelod rhestr fod y ffocws ar ein polisiau a sut i’w rhoi ar waith. Mae gormod i’w wneud yn y cyfodau anodd o’n blaenau i ddenu cyhoeddusrwydd drwy fod yn ddadleuol.
Ond mae gwaith i’w wneud hefyd i gefnogi’r ymgyrch yn etholaeth Castell-nedd sydd o bwys cenedlaethol. Mae angen i’r blaid gryfhau’r cysylliadau rhwng aelodau unigol a chynrychiolwyr etholedig ledled y rhanbarth, tynnu aelodau i mewn i weithgareddau a deall safbwyntiau pleidwyr ym mhob etholaeth ar draws y rhanbarth.
Mewn anobaith o weld y pethau oedd yn digwydd yng ngwladwriaeth unbleidiol Dwyrain yr Almaen, fe wnaeth y dramodydd Berthold Brecht y sylw coeglyd yma:
“ Mae’r Pwyllgor Canolog wedi colli hyder yn y Bobl. Rhaid newid y Bobl!”
Am ddegawdau, roedd llywodraeth yng Nghymru fel yna hefyd. Ond fel rhan o lywodraeth Cymru’n Un, mae Plaid eisoes wedi dechrau agor ffenestri a drysau yng Nghaerdydd.
Gallwn, fe allwn ni gael gwared â gwleidyddion unigol. Ac mae’n sicr na allwn ni fforddio na chaniatau i ddosbarth gwleidyddol ar wahân ddatblygu yng Nghymru. Ond mae llawer mwy i’w wneud, o fewn Plaid a chan Plaid. Rhaid i’n Llywodraeth ar ôl yr Etholiad fod yn fwy dros bobl a mwy ynghylch pobl ledled Cymru. Dros bobl Gwauncaegurwen, Dyfnant a’r Pil yn ogystal â thros y rheini ym Mae Caerdydd.
Subscribe to:
Posts (Atom)